Początki

W latach osiemdziesiątych kilku holenderskich społeczników podjęło działania, których celem było materialne wsparcie krakowskich domów dziecka. Po kilku latach w roku 1991 ta nieformalna grupa powołała do życia w Oudenbosch w Holandii komitet pod nazwą "Vrienden van Dom Dziecka" (tłum.: Przyjaciele Domów Dziecka). Fundusze i dary pozyskane w Holandii przekazywane były do Polski, w pierwszym okresie głównie dla Domu Dziecka nr 4 (obecnie Zespół Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych nr 3) w Krakowie, później pomoc objęła inne placówki w Krakowie i województwie małopolskim.

W maju 1994 powstała Fundacja na rzecz Dzieci ze Środowisk Zagrożonych PLUS. Fundatorami byli członkowie Vrieden van Dom Dziecka. Fundacja PLUS w ciągu kilku lat działalności nawiązała współpracę z ponad trzydziestoma instytucjami m.in. domami dziecka, placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i specjalnymi, szkołami, szpitalami Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej. Finansowanie szeregu przedsięwzięć możliwe było przede wszystkim dzięki aktywności holenderskich członków Rady Fundacji, którzy nawiązali współpracę z Biurem Zagranicznych Programów Socjalnych Ministerstwa Zdrowia Holandii oraz niestrudzenie i z sukcesem poszukiwali w Holandii prywatnych sponsorów. Placówki zaopatrywane były w meble, środki czystości, odzież, dotowano ich remonty (m in. modernizacja i adaptacja budynku przy ul. Parkowej 12, gdzie mieści się Z.P.O-W nr 3). Wychowankowie domów dziecka wyjeżdżali na wakacyjny wypoczynek do holenderskich rodzin. Całkowita szacunkowa wartość pomocy udzielonej przez Fundację instytucjom krakowskim w latach 1994-98 wynosiła 776 220.

VIT w Polsce

W październiku 1994r. przyjechał do Krakowa z Holandii Jan van der Does i nawiązał kontakt z Krzysztofem Skwarnickim, dyrektorem Zarządu Fundacji. Jan van der Does, emerytowany psychiatra dziecięcy, był zafascynowany Polską, jej bogactwem kulturalnym, miał liczne kontakty w kręgach medycznych i postanowił swój czas wykorzystać jako doradca w dziedzinie ochrony zdrowia psychicznego dzieci w dobie przemian w naszym kraju. Przyjechał z gotowym pomysłem - wdrożenie widotreningu komunikacji i metody kangura w Polsce. Zaproszony przez Krzysztofa Skwarnickiego na posiedzenie Rady Fundacji opowiedział jej członkom o metodzie Video Interaction Training, opracowanej w Holandii i stosowanej tam od wielu lat. Zaproponował swoją pomoc i współpracę w zakresie wdrażania VIT w Polsce. To dzięki jego i jego żony Ineke niezmordowanym staraniom Ministerstwo spraw zagranicznych Holandii zdecydowało się finansować wyszkolenie pierwszej grupy polskich trenerów i superwizorów VIT.

Pierwsza oficjalna prezentacja metody VIT odbyła się 5 maja 1995 roku i tę datę uznajemy za umowny początek realizacji projektu. Przeprowadził ją Jan van der Does a zorganizowała Fundacja PLUS wraz z Oddziałem Dziennym Kliniki Psychiatrii Dorosłych i Zespołem Hospitalizacji Domowej Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży CMUJ. Po kilku kolejnych prezentacjach zebrała się grupa chętnych do podjęcia szkolenia trenerskiego. Organizacja szkoleń, propagowanie VIT, adaptacja do polskich warunków metody stała się główny zadaniem Fundacji na następne kilka lat. Pięcioletni program (1.10.1996 - 31.05.2001) koordynowany był przez Fundację EUREGIO ze strony holenderskiej i przez naszą Fundację. Projekt miał zasięg ogólnopolski, oprócz Krakowa objęte nim były Warszawa, Katowice, Mysłowice, Dąbrowa Gónicza, Olkusz, Krzeszowice, Nowy Sącz, Rzeszów, Tarnów, Ropa (pow. Gorlice), Łódź i Poznań. Kurs wprowadzający VIT ukończyło 475 osób. a certyfikaty trenera VIT uzyskało 35 osób, superwizora VIT 7 osób (pierwszy międzynarodowy certyfikat superwizorski zdobyła Ewa Reczek w 1999 r., obecnie Naczelny Superwizor VIT w Polsce). Szkolenia prowadzili superwizorzy holenderscy. Jan van der Does, kierownik tego projektu towarzyszył nam jako wolontariusz przez cały czas, nie tylko pomagał w trudnych momentach (był lektorem, mediatorem, agitatorem i...kierowcą), ale swoją serdecznością, ciepłem i otwartością wobec ludzi zachęcał do tworzenia autentycznych więzi między wszystkimi, którzy zaczęli zajmować się VIT, czy to w Polsce, czy w innych krajach.

Fundacja PLUS uzyskała licencje na szkolenia w zakresie VIT od AIT Holandia i od 2001 już samodzielnie prowadzi program implementacji VIT w Polsce, na Słowacji i Ukrainie.

Lata 2001-2007

Doświadczenia zdobyte w latach intensywnej współpracy z organizacjami holenderskimi, jak również finansowe wsparcie programu Matra zaowocowały intensywną działalnością Fundacji w latach następnych. Ustabilizował się zespół stałych pracowników, powiększyła się grupa wolontariuszy, projekty wysyłane na konkursy grantowe polskie i europejskie zaczęły być akceptowane.

W działalności Fundacji można wyróżnić następujące nurty:

• prowadzenie szkoleń dla pedagogów, psychologów, terapeutów, pracowników socjalnych i pracowników służby zdrowia w zakresie nowych metod pracy terapeutycznej oraz doskonalenia umiejętności komunikacyjnych profesjonalistów (m.in. wideotening komunikacji, podejście ukierunkowane na rozwiązania)
• Projekty:
  • "Nowy model pracy z rodzinami wieloproblemowymi z wykorzystaniem wideotreningu komunikacji i współpracy z wolontariatem" - Phare Access Programme - Macroprojects - Poland, 2001-2002
  • Warsztaty dla pracowników socjalnych woj. małopolskiego "Wspieranie rodzin wieloproblemowych w oparciu o konstruowanie planu pomocy rodzinie - koordynowanie działań pomocowych"- ROPS, 2003-2006
  • "Dobre relacje fundamentem kształcenia i wychowania" MEN, 2000-2003
  • "Inna droga" – służby probacji i mediacji w krajach Unii Europejskiej - Socrates Grundtvig 2003 - 2005 (partner)
  • "Spójrz inaczej!" - międzynarodowy i innowacyjny model pracy dla specjalistów pracujących z rodzicami dzieci o specjalnych potrzebach rozwojowych, Socrates Grundtvig, 2006-2008
• pomoc bezpośrednia rodzinom i wychowawcom w placówkach opiekuńczo-edukacyjnych (włączanie wolontariuszy w pomoc rodzinom, terapeutyczne wspieranie rodziców w rozwiązywaniu trudności wychowawczych, indywidualny wideotrening wychowawców, edukacja interkulturowa):
  • "Starszy Brat, Starsza Siostra" - Fundacja Batorego, Fundacja Starszy Brat, Starsza Siostra, 2000 - 2005
  • "Poprzez zrozumienie do nauczania" - kurs dla nauczycieli dzieci imigrantów i Romów - SOCRATES Comenius Action 2.1., 2003 -2005
  • "Poprzez zrozumienie do tolerancji" - Phare 2002 Małe Dotacje - Wzmocnienie polityka antydyskryminacyjnej, 2004 - 2005
  • "Mój wybór - moja przyszłość", EFS Działanie 1,5, 2006 (koordynator)
  • "Plus szansa - kompleksowy program wsparcia młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym", EFS Działanie 1,5, 2005-2007 (partner)
  • "Wybieram rozwój! – Wartości, praca i perspektywy absolwenta ZSZ", EFS Działanie 1,5, 2005-2007 (partner)
• wspomaganie reformy systemu pomocy dzieciom i młodzieży, (włączenie się do prac nad wypracowaniem systemu wczesnej interwencji, nowego modelu pomocy dla rodziny wieloproblemowej z włączeniem wolontariatu, modelu wsparcia rodzin zastępczych, programu profilaktyki ustawicznej z wykorzystaniem wideotreningu komunikacji)

  Uczestniczymy w konferencjach, seminariach, pracach zespołów konsultacyjnych powoływanych m.in. przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Marszałka Małopolski, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Krakowie, Kuratorium Oświaty w Krakowie, poradnie psychologiczno-pedaggiczne.

• współpraca z uczelniami

  Współpracujemy z Instytutami Psychologii, Socjologii, Matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie prowadzone są seminaria z wykorzystaniem wideotreningu. W programie studiów podyplomowych Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, Akademii Pedagogicznej w Krakowie, Uniwersytetu Wrocławskiego, Krakowskiej Szkoły Wyższej, Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Mysłowicach zawarte były warsztaty VIT prowadzone przez naszych instruktorów. Powstały już pierwsze prace magisterskie na Uniwersytecie Jagiellońskim i Akademii Pedagogicznej w Krakowie.

• współpraca międzynarodowa

  Zorganizowaliśmy Międzynarodowy Kongres VIT w 2000 roku w Krakowie, nasi superwizorzy uczestniczyli w kongresach w Pradze 1998. Bostonie 1999, Dundee (Szkocja) 2001, Ede (Holandia) 2002. Fundacja PLUS zainicjowała utworzenie międzynarodowej sieci współpracy SPIN INTERNATIONAL łączącej organizacje prowadzące wideotrening komunikacji w Czechach, Holandii, Niemczech, Polsce, Szkocji, USA i na Węgrzech.

Projekty międzynarodowe, których byliśmy koordynatorami, pokazały, że interakcyjny model zarządzania VIT znakomicie się sprawdza w budowaniu zespołów projektowych i ten nurt naszej działalności chcielibyśmy intensywnie rozwijać.

Jesteśmy partnerami holenderskiego Uniwersytetu Fontys OSO oraz Instytutu Socjologii UJ w ramach kolejnego projektu Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Holandii MATRA poświeconego implementacji w Polsce podejścia ukierunkowanego na rozwiązania (Focus Solution Aproach) w pomocy społecznej i edukacji.

Co dalej?

Rozpoczynamy pracę nad rozszerzeniem naszego programu na kolejną siedmiolatkę. Zapraszamy do pomocy, czekamy też na propozycje!